Maryna hybrydalna

Poezja śpiewana to rodzaj muzyki, którą rzadko popularyzują media komercyjne. I nie dlatego, że jest to temat zdezaktualizowany, ale dlatego, że piosenkę poetycką cechuje pewna "kuluarowość", daleka od medialnego tonu i pozbawiona gwiazdorskiej otoczki.

Jeśli więc pojawia się grupa, która adaptuje poezję na swój muzyczno-wokalny użytek, a przy tym definiuje swoją twórczość za pomocą (popularnego) terminu "alternatywa" i zwraca uwagę oryginalną (nowomodną) estetyką, rodzi się pytanie –  na ile jej działalność można uznać za niszową?

Teatr

Pomysłodawczynią i wokalistką projektu jest Paula Kinaszewska, aktorka, obecnie występująca na deskach Teatru Laboratorium Dramatu i Teatru Studio w Warszawie. Kinaszewska ma na swoim koncie m.in. nagrodę im. Andrzeja Nardellego Sekcji Krytyków Teatralnych ZASP dla najlepszego debiutu sezonu, nagrodę ufundowaną przez Prezydenta Miasta Łodzi w ramach XVII Festiwalu Szkół Teatralnych w Łodzi, współpracę z Teatrem Narodowym i Teatrem Wybrzeże oraz wiele wystąpień muzyczno-scenicznych. W Marynie C. towarzyszą jej: Bartłomiej Woźniak, kompozytor muzyki do filmów dokumentalnych, spektakli i seriali, który współpracował z Bagińskim, Piętą, Ślesickim, Borcuchem czy Jabłońskim; Hipolit Woźniak i Marcin Zieliński – również odpowiedzialni za kompozycje; Robert Siwak, pracujący przy ścieżkach dźwiękowych takich filmów jak "Essential Killing", "Różyczka", "Wino truskawkowe" czy "Bandyta" oraz Fabian Włodarek, grający na pianinie i akordeonie, współpracujący m.in. z Pawłem Miśkiewiczem, Tomkiem Hynkiem, Krzysztofem Warlikowskim, Jerzym Satanowskim, Małgorzatą Bogajewską, Henrim Seroką oraz Pawłem Mykietynem.

Poezja

Tak jak pełne namiętności i kontrowersji było życie rosyjskiej poetki Mariny Cwietajewej, tak samo bezkompromisowe były jej teksty.  Poetka  wikłała się w liczne romanse hetero i homoseksualne (czym budziła zgorszenie w XX-wiecznej Moskwie), miała troje dzieci, często zmieniała miejsca zamieszkania, ostatecznie w wieku 47 lat popełniła samobójstwo. Pisać zaczęła wcześnie, bo będąc kilkunastoletnią dziewczynką, a jej pierwsze teksty otrzymywały bardzo dobre recenzje. Jednak z czasem zaczęto jej zarzucać agresywną retorykę, antyrosyjskość i nieuzasadnioną krytykę postaw emigracji rosyjskiej. Był to w gruncie rzeczy odwet za polityczną działalność jej męża. Ponownie doceniono Cwietajewę dopiero w latach 60-tych XX wieku. Z kolei dzisiaj uważa się ją za jedną z najoryginalniejszych poetek rosyjskich.

Ale dlaczego wspominam o Marinie Cwietajewej? Ano dlatego, że to właśnie jej wiersze stały się inspiracją dla twórczości Kinaszewskiej i towarzyszących jej muzyków. Maryna C. tworzy pomost pomiędzy frywolną, buńczuczną poezją rosyjskiej autorki a folkową tradycją i słowiańską ekspresją. W efekcie, teksty piosenek wypełniają rustykalne wtrącenia, odniesienia do ludowych wierzeń i obrzędów oraz maniera wykonawcza charakterystyczna dla muzyki ludowej.

Folkowe brzmienia

Zespół wydał do tej pory singiel, na którym znalazły się trzy utwory: "Twoje Imię", "Urok" i "Pogodna Piosenka".  Pierwszy kawałek jest dynamiczny, dźwięczny i ekspresyjny, z kolei trzeci nostalgiczny i  spokojny. Najbardziej charyzmatyczna wydaje się druga piosenka, "Urok", do której zespół nakręcił teledysk. Jego realizacją zajęła się Paulina Gedymin. Klip utrzymany jest w "cepeliowej" stylistyce - Paula wciela się w postać hardej, dzielnej i rezolutnej dziewczyny, piosenka kipi energią i temperamentem, a teledysk, którego scenerię tworzy wiejski krajobraz, chłopska chata i ludowe motywy dodaje całości kolorytu.

Choć muzycy deklarują: "Gramy i śpiewamy poezję, ale we współczesnym, ostrym brzmieniu. Dlatego nazywamy to, co robimy, alternatywą poetycką", nie znaczy to jeszcze, że ich twórczość postrzegać można jako nowatorstwo. Multum artystów bierze na warsztat utwory poetyckie, co rusz powraca moda na folklor, a sceniczna charyzma niejako wpisana jest w zawód wokalisty i muzyka. A jednak jest coś urzekającego w muzyce i ekspresji Maryny C., co sprawia, że projekt wydaje się osobliwy.  Być może kluczem do zrozumienia tego fenomenu jest fuzja wspomnianych wyżej płaszczyzn: teatru, poezji, folkloru i upodobania do estetyki prowincjonalnej, czyli do tego, co znajduje się na peryferiach oficjalnej kultury i sztuki. Powstaje w ten sposób hybryda - twór, który z założenia zbudowany jest z nieprzystawalnych elementów, który stanowi swego rodzaju skomplikowane, ale interesujące zjawisko i który stanowiąc wielowymiarową kontestację dopiero można określić mianem "alternatywa".