Smacznego!

W „Od kuchni” Monici Ali nie znajdziemy wartkiej akcji, ani poszukiwania tajemniczego mordercy. Napotkać za to możemy bardzo rozwinięte charakterologicznie postaci i potwierdzenie stereotypów, jakie kierują Brytyjczykami. Ta książka przykuwa uwagę i wciąga, a podczas zanurzania się w świecie smaków i obrazów stworzonych przez autorkę już od pierwszych stron czytelnikowi cieknie ślinka.

Wszystko rozpoczyna się od niezwykłego odkrycia w podziemiach hotelu Imperial. Na podłodze magazynu znalezione zostają zwłoki Jurija – nocnego portiera. Śmierć ta jest przypadkowa i teoretycznie nie ma zbyt wielkiego wpływu na resztę akcji. Jednak to tylko pozory. Mimo, że większość pracowników hotelu przechodzi obok niej obojętnie, wywiera ogromne wrażenie na szefie kucharzy – Gabrielu Lighfoot. Od tego momentu jego życie zaczyna się niezwykle komplikować, a problemy mnożą się z zawrotną szybkością. Nawiedzają go tajemnicze sny, ojciec choruje na raka i nieuchronnie zbliża się do śmierci, dziewczyna oczekuje większego zaangażowania w związek i ślubu, wreszcie pojawia się Lena – kobieta dziwna i eteryczna, jednak niesamowicie przyciągająca.

Książka napisana przez Monicę Ali jest opowieścią psychologiczną. Autorka skupia się na przeżyciach bohatera, które czasem przysłaniają nam właściwą akcję. Jesteśmy przez pisarkę prowadzeni po sznurku myśli Gabe’a. Wiemy, jakie uczucia nim targają i jak dochodzi do podejmowania decyzji. To dokładne studium mentalności mężczyzny w zbliżającego się do czterdziestki, mimo niezbyt szybkiej akcji, powoduje, że od książki trudno się oderwać. Ogromne wrażenie budzi łatwość, z jaką pisarka posługuje się trzema światami: światem rzeczywistym, światem snu i światem wspomnień głównej postaci. Przeplata je, łączy i ubarwia. Bawi się z czytelnikiem w swoistego berka. Kiedy ten już prawie dotknie książkowej rzeczywistości, autorka ucieka w nowy świat, który będzie z jeszcze większą przyjemnością odkrywany przez czytelnika.

Wpływ na to z całą pewnością ma niesamowity język, jakim posługuje się Monica Ali. Urozmaicone, poetyckie obrazy wypełniają każdą stronę książki, przenikając opisy i dialogi. Każda z postaci przedstawiona jest w taki sposób, że staje przed oczami czytelnika na tyle blisko i dokładnie, iż niemal możemy jej dotknąć. Mimo dużej liczby bohaterów przewijających się przez wielobarwną kuchnię, każdy jest zupełnie inny, a jednocześnie niejednoznaczny charakterologicznie. Wielu z pracowników Gabe’a pochodzi z innych krajów, a ta multikulturowa społeczność urozmaica wydarzenia do tego stopnia, że czytelnik nie jest w stanie się znudzić.

To samo można powiedzieć o przestrzeniach ukazanych w powieści. Wnętrze kuchni opisane zostało tak dokładnie, że praktycznie czujemy zapachy wydobywające się z garnków i słyszymy pobrzękiwanie sztućców.

Imponująca jest również dokładność i staranność, z jaką autorka zagłębiła się w świat, który opisuje. Wykazuje się nie tylko znajomością biznesu, ale także i przede wszystkim kuchni. Dziesiątki przepisów i nazw potraw (najczęściej francuskich), które przytacza, są dla zwykłego śmiertelnika jak z kosmosu. Nie zmienia to jednak faktu, iż pragniemy natychmiast spróbować tych skomplikowanych i wykwintnych dań.

Apetyt, jaki wzbudza książka Monici Ali nie jest tylko apetytem w dosłownym tego słowa znaczeniu. Czytelnikowi cieknie ślinka na myśl o stekach cacciatore i consomme julienie, ale pragnie on także pochłaniać kolejne rozdziały książki i zatapiać się w tym niesamowicie poetyckim świecie. Historia Gabe’a intryguje, a zarazem wydaje się być bardzo realna. Apetyt na nią rośnie, i nie zostaje zaspokojony, aż do ostatniej strony. Nawet po zamknięciu książki ma się ochotę na więcej.

Monica Ali, Od kuchni, wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2010