Trzeba żyć, rozmawiając. Katalog możliwości

Agnieszka Drotkiewicz napisała o niej, że to jej najbardziej osobista książka. Składa się na nią dziesięć osobistych rozmów, w których pada pytanie o to, jak żyć. Rozmawiając, twierdzi Drotkiewicz, oczywiście, po swojemu. 

Ta książka nie mówi, jak żyć, może tylko o tym, jak można, jak robią to inni. Bo każdy ma swój sposób. Drotkiewicz rozmawia z ludźmi, o których sądzi, że mogliby to zdradzić albo chociaż podpowiedzieć. I podpowiedzi się oczywiście pojawiają, dyskretnie przemycone między słowami albo zupełnie jasno, ale nienachalnie, sformułowane pod koniec rozmowy.

Wydawać by się mogło, że jaki styl życia, taka odpowiedź. I owszem, są one bardzo mocno naznaczone osobowościami rozmówców, ale wszystkie podkreślają znaczenie rozmowy w codziennych kontaktach. A to dlatego, że światy i światki  międzyludzkie budujemy ze słów.     

Katalog możliwości rozpoczyna Bella Szwarc-Czarnota, która mówi, że w życiu trzeba być z siebie zadowolonym i jak najczęściej myśleć o sobie dobrze. Opowiada też o zakorzenieniu w kulturze żydowskiej, o sposobie, w jaki uczestniczą w niej kobiety. Rozmowa z Monika Richardson dotyczy „przygody z mainstreamem”, nonkonformizmu, intelektualizmu a także bycia mentalną mieszczką i krzywdy, jaką jest banalizacja codzienności, na którą historycznie cierpi polskie społeczeństwo. Podpowiedź Richardson brzmi: być otwartym na drugiego człowieka, dziękować: zawsze od razu i wszystkim. Basil Kerski podkreśla wplątanie w wielokulturowość i przestrzeń miejsca, w którym się jest. Dla niego ważny jest szacunek wobec tych elementów życia, które są słabe, które można łatwo zniszczyć. Wynikająca z tej wrażliwości metafizyka pozwala zaakceptować życie w całej okazałości, ale też ze wszystkimi brakami, czerpać radość ze spraw tak prostych jak życie w pobliżu drzewa morelowego. Pod podobną receptą podpisuje się Hanna Kowalczyk, lekarka praktykująca medycynę bioinformacji, a więc holistyczne podejście do człowieka oparte na wewnętrznej harmonii. W opozycji do tego pojawia się Dorota Masłowska  brak spełnienia, bo spełnienie już z samej nazwy ma w sobie coś z końca. Pisarka chciałaby żyć na sposób baśniowy: długo i szczęśliwie, albo chociaż szczęśliwie. Z profesorem Rochem Sulimą Drotkiewicz i Masłowska rozmawiają o deficycie wzajemnej uwagi i końcu epoki konwersacyjnej. Jest też o sielance wsi i katastrofie przeprowadzek.

Dalej Tessa Capponi-Borawska wprowadza włoskie klimaty, w których kuchnia staje się ucieczką przez przeintelektualizowaniem. Autorka Dziennika toskańskiego mówi o traumie chwilowej utraty smaku, o swoim eschatologicznym przekonaniu, że na tamtym świecie będą smaki, że „tam” uda się jej zjeść najlepsze spaghetti al pomodoro w całej wieczności. Sylwia Chutnik opowiada o flircie z popkulturą, feminizmie jako sposobie naprawy świata, o tym, jak ogarniać siebie i to, co wokół. Jest też o pozytywnych kobietach w rodzaju Polyanny i o kobietach na skraju załamania nerwowego z Almodovara. Ewa Wieleżyńska mówi o winach kobiecych i nie, o tym, jak się je smakuj i o nich pisze; też o tym, że wino to koniec dnia i początek przyjemności, codzienne świętowanie przydające życiu barwy i smaku. W podobnym duchu Agnieszka Kozak wypowiada się o przyjemności bez grzechu i poczucia winy. Też o Nowym Jorku, Seksie w Wielkim Mieście, seksem za zamkniętymi drzwiami w Casablance, gwałcie w twórczości Elfride Jelinek.

Każda z tych pogawędek jest zapisem stylu życia, sposobu i rodzaju doświadczania siebie i świata bez poczucia winy, ale z przyjemnością. Rozmawianie to przyjemność. I tę przyjemność swoich rozmów udało się Agnieszce Drotkiewicz przekazać.

Agnieszka Drotkiewicz, Jeszcze dzisiaj nie usiadłam, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2011.